Şantiyelerde Özel Güvenlik Hizmetleri

Şantiyelerde Özel Güvenlik Hizmetleri

İnşaatlarda kullanılacak çeşitli yapım üretim, depolama, tamir ve bakım tesisleri ile tüm çalışanların gerektiğinde yeme ve yatma ihtiyaçlarını da karşılayacak yapılara şantiye denir.

Şantiye kelimesi Fransızca “chantier” kelimesinden türemiştir. Şantiye, Türkçede inşaat alanı anlamında kullanılır. Şantiyelerde Mobilizasyon birimleri, yönetim ofisleri, konteynırlar, iş makineleri, vinçler, kazıcılar, yükleyiciler, yatakhaneler, demir tezgâhları, depo ve ambarlar, stok sahaları, su depoları, wc ve duşlar, satış ofisleri, beton santralleri, kırma eleme tesisleri, asfalt plentleri, alt yüklenici birimleri ve saire birimler bulunmaktadır. Şantiye yönetiminden Şantiye proje müdürleri veya şantiye şefleri sorumludur. Yasal mevzuatta işverenin teknik olarak vekâletini üstlenen şantiye yöneticisine şantiye şefi denilir.

Şantiyelerin Başlangıç Aşamasında;

Şantiyeler, risk faktörünün en yüksek olduğu alanların başında gelmektedir. Şantiye çevresinde güvenlikten sorumlu şirket titiz bir şekilde araştırma yaparak, risklerin haritası oluşturulup, detaylı bir şekilde güvenlik risk analizi yapmalıdır. Sabotaj, yangın, hırsızlık ve zorla işten alıkoyma gibi şantiye çalışmalarına zarar vermesi olası olayların çıkmasını önlemek güvenlik görevlisi olarak amaçlarımızın başında yer almalıdır. Başlıca risk faktörleri fiziki kazalar, malzeme kaybı, iş makinesi kazaları ve yetersiz ve eksik işaretleme yer almaktadır. İnşaat şantiye alanlarının güvenliği direk şantiye yönetiminin konusu da olsa buralarda görev alacak özel güvenlik ekibinin konusunda uzman bir ekip olması esastır. Çünkü şantiye alanları iş güvenliği ihlal ve ihmallerinin en fazla yaşandığı yerler olup, gerek çalışanların can güvenliği, gerekse inşaat malzeme ve ekipmanlarının hırsızlığı, yağma edilmesi, sabotajı, mala zarar verme gibi suç ve hareketlerden korunma ihtiyacı bir hayli uğraştırıcı ve zor bir iştir. Şantiye alanlarında koruma ve güvenlik faaliyetlerine başlamadan önce sahanın bir planı harita ve benzeri dokümanları güvenlik proje yöneticisi tarafından elde edilmeli, güvenliği yapılacak alanın sınırları plan üzerinden tespit edilmelidir. Şantiye alanına giriş, çıkış noktalarını kontrol altına alabilmek maksadıyla uygun noktalar gerek sahada, gerekse plan üzerinden tespit edilmelidir. Şantiye alanına mümkün olduğunca bir veya iki giriş, çıkış verilmeli, bu bölgelere nizamiye adı verilen giriş, çıkış inşa edilmesi hususunda şantiye yönetiminden yardım istenmelidir. Mümkünse giriş, çıkış noktalarına optik parmak, göz okuma veya kartlı giriş yapılmalıdır. Şantiye alanına gelen iş ortakları ve ziyaretçilere şantiye alanına girişlerde nasıl davranacaklarını iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymaları gerektiği belirtilen bir belge imzalatılıp, kayıt edilmeli ve ilgililere telsiz yada telefon gibi iletişim kanallarından haber verilmeli, ilgilinin onayının alınmasının ardından, misafir bareti ve yeleği giydirilerek, mümkünse bir nezaretçi eşliğinde ziyaretçi şantiye sahası içine alınmalıdır. İnşaat alanının çepeçevre tel çit çekilmiş olması ile birlikte vakit kaybetmeden bir devriye güzergâhı belirlenerek bu alanlarda periyodik devriye hizmetlerine başlanılmalıdır. Şantiye girişine uyarıcı görsel levhalar asılmalıdır.

Şantiyede çalışmaya başlayacak taşeronlar personel ve idari işler birimine haber verilerek kontrollü olarak sahaya alınmalıdır. Şantiyeye giriş, çıkış yapan malzeme taşıyan kamyon, tır, kamyonet veya normal araçlar için şantiye güvenlik bölgesinde şantiye içinde ve dışındaki araç trafiğini yönlendirmek için bayrakçı bulundurulmalıdır. Giriş yapan araçların malzeme irsaliyelerinin kontrolü yapılmalı ve hangi birime geldiğinin haberi verilmelidir. Güvenlik birimi günü birlik çalışma yapacak olan firma veya şahıslardan haberdar olmalı, çalışmaya başlamadan önce iş güvenliğine ve sigorta sürecine yönelik evrakların listesini talep etmelidir.

Şantiyelerde görev alacak güvenlik proje yöneticisinin özel bir bilgi dosyası olmalıdır. Bu dosyada; Kullanılan enerji nakil hatları ve elektrikle çalışan kamera, kapı, yangın ikaz sistemleri ve benzeri güvenlik sistemleri, şantiye sahasının altyapı kanal ve benzeri yapılar başta olmak üzere, oto parklar, tamirhane ve yedek parça deposu gibi yerler ile şantiye içinde kullanılan, kullanılacak yollar, şantiyede kullanılacak iş marinaları, beton santrali, kule, vinç, kantar binası gibi sabit tesislerin yerleri, çöp ve atık malzeme toplama noktaları şantiye planı üzerinde işaretlenmelidir. Yine şantiyede çalışan işçi ve teknik elamanları çalışacağı alanlar, bu çalışanlardan hangilerinin şantiyede kalacağı öğrenilmeli ve işçilerin dinlenme tesisleri, yemekhane, kantin, soyunup, giyinme, yatakhane, tuvalet yerleri, varsa lojmanlar belirlenmeli, bu yerler için gerekli güvenlik kontrolleri sağlanmalıdır.

Güvenliğe dair her alanda olduğu gibi şantiye alanlarında da risk taşıyan faktörler ile herhangi bir kargaşa oluşturabilecek terör saldırısı, saldırı, sabotaj, gasp, hırsızlık, vb. tehlike arz eden bir durum söz konusu olduğunda can ve mal kaybını engellemek ya da en aza indirmek için tehlikeler ile bu tehlikelerin varlığını önceden tespit edip, oluşabilecek risklerden öncelikle yönetim kademesini bilgilendirip bulunduğumuz alanda can ve mal güvenliğini sağlamak ve sürekli gelişime açık olup, güvenlik personellerinin yanı sıra tüm Şantiye ekibinin motivasyonu yüksek seviyede olmalıdır. Şantiyede görev alacak güvenlik personeli profesyonel ve yüksek nitelikli, kaliteli, yenilikçi, güler yüzlü, güvenilir ve sonuç odaklı anlayışla çalışmayı hedef almalı ayrıca şantiye çalışanlarını koruyucu önlemler alacak şekilde yetişmiş ve bilgili olmalıdır.

Şantiye çevresine saldırı sabotaj ve hırsızlıkları caydırmak önlemek yada hırsızlık gerçekleşmesinden sonra şahıs yada şahısları yakalamak ve aynı olayın tekrar yaşanmaması için tedbirler alabilmek amacıyla kesinlikle kamera sistemleri kurulmalıdır. Söz konusu kamera sistemi sorumlu kişiler tarafından internet üzerinden ve CCTV izleme merkezinden izlenmeli, takip ve kontrolü yapılmalıdır. Şantiye ve benzeri tesislerin İş güvenliği başta olmak üzere güvenlik risk ve açıklarına yönelik risk analizi mutlaka yapılmalı, asla göz ardı edilmemelidir. Özellikle güvenlik risk analizi değişen durumlarda hemen ya da en geç altı ayda bir güncellenmelidir. Şantiyelerde İş Sağlığı ve İş Güvenliği riskleri her zaman mevcuttur. Konu hakkında her daim dikkatli ve tedbirli olunmalıdır. Şantiyelerde İş sağlığı ve güvenliğine yönelik tehlikeler ön görülmeli ve duruma göre senaryolar oluşturulmalı, gerekli tedbirler alınmalıdır. Şantiye ve benzeri alanlar büyüklük ölçeklerine göre tehlikeleri önceden tespit edebilmek maksadıyla yeterli sayıda özel güvenlik görevlileri istihdam edilmeli fiziki güvenlik sistemleri başta olmak üzere imkânlar dâhilinde elektronik güvenlik sistemleri ve ilave tedbirler alınmalıdır. Özellikle saat başlarında yetkin güvenlik personeli tarafından Şantiyenin tamamı havadan duronla görecek şekilde izlenmeli, kontrolü sağlanmalıdır.

Şantiyelerde güvenlik hizmeti satın almak isteyen kurumlar öncelikle güvenlik mi, korkuluk mu istediklerine karar vermelidir. İstenen güvenlikse güvenlik hizmeti ciddiye alınması gereken bir iştir. Ciddiyetle yapılmayan ve baştan sağma yapılan bir hizmette kalitesiz olur. Kalite uzmanlık gerektiren bir iştir. Sıradan kişiler beklenen işi de sıradan yaparlar. Araştırmalara göre ülkemizde birçok şantiyede yeterli güvenlik önlemleri alınmamaktadır. Bunun sonucu olarak kazalar başta olmak üzere can ve mal kaybının yanı sıra iş kaybı yaşanmaktadır. Şantiyede çalışacak olan tüm personel 6331 Sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanununca belirtilen tehlike sınıfına uygun bir sağlık kuruluşuna işyeri hekimi tarafından belirlenen tetkikleri yaptırmalı ve sonuçlarını şantiyede görevli işyeri hekimine göstermelidir. İşyeri hekimi tarafından sağlık kontrolü yapılan personele tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışabilir raporu düzenlenmelidir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışabilir raporu düzenlenen personele İş sağlığı ve Güvenliği uzmanı tarafından işe giriş uyum eğitimi verilmeli gerekli Kişisel Koruyucu Donanımları bir tutanakla çalışana zimmetle teslim edilmelidir. Şantiye alanında özel güvenlik personeli, iş sağlığı ve güvenliğine yönelik konularda da personeli takip etmeli İSG Uzmanına yardımcı olmalıdır. Günlük olarak güvenlik devriyesi saha kontrolleri yapılmalıdır. Kontroller esnasında tespit edilen uygunsuzluklar fotoğraflanıp, tutanağa geçirilmeli ve ilgili taşeronlar ile şantiye yönetimine rapor edilmeli, yapılan raporlama periyodik zamanlarda uygulanarak, hata ve aksaklıkların giderilmesi sağlanmalıdır. Günlük saha kontrollerinin yanı sıra şantiyede faaliyeti süren işlere yönelik kontrol formları oluşturulmalı, şantiye genelinde yapılan tüm faaliyetlerin güvenli bir şekilde sürdürülmesi için gerekliliklerine göre talimatlar oluşturulmalıdır. İkaz ve uyarı levhaları uygun yerlerde olup olmadığı kontrol edilmelidir. Yapılan işler günlük olarak takip edilmeli, ilgili yöneticilere görülen aksaklıklar raporlanmalıdır. Hiçbir işçinin inşaat aşamasındaki binanın içinde kalmasına müsaade edilmemelidir

İnşaat ve Şantiyelerin güvenliği için alınması ve uygulanması gereken tedbirler şunlardır.

Şantiyede görevlendirilecek ekip çok iyi eğitilmeli ve ekip ruhu oluşturulup, birlikte hareket edebilmeli, sorunlarla başa çıkmayı öğrenmelidir.

Şantiye içinde kesinlikle aksatılmadan tüm bölgeleri kapsayacak şekilde devriye hizmeti yürütülmeli, şantiye yönetimine oluşan sorun ve arızalar derhal rapor edilmelidir.

Şantiyenin detaylı bir şekilde güvenlik fizibilitesi hazırlanmalı buna göre de güvenlik ihtiyaçları belirlenmelidir.

Şantiye çevre güvenlik tedbirleri, takip, kontrol ve izleme sistemleri yeterliliği test edilmeli, duruma göre şantiye yönetimi ile görüşülerek ilave tedbirler alınmalıdır.

Şantiye de CCTV yoksa kontrol odası kurulumu yapılmalı, izleme ve raporlama aksatılmadan sürdürülebilmelidir.

Acil durumlar için Şantiyeden bir yönetici ile kesintisiz iletişim sağlanmalıdır.

Tüm acil ve afet durumlarına yönelik olarak kapsamlı bir koruma ve özel güvenlik planı oluşturulmalıdır.

Güvenlik personeli tarafından izinsiz, yasadışı etkinlik ve teşebbüslere engel olunmalı, şantiye kontrol ve düzeninin sağlanmasına yardımcı olunmalı ve yönetime konular derhal iletilmelidir.

Şantiyeye giren araçlar ile ürün giriş, çıkışı yapan firmalar izlenmeli, kayıt ve kontrol altına alınmalıdır.

Şantiyeye gelen iş ortakları, ziyaretçiler hakkında ilgili kişi ve yöneticilere bilgi verilmeli, söz konusu şahıslar kayıt altına alınmalı ve gerekli durumlarda yönlendirme veya eşlik etme prosedürleri uygulanmalı, istenmeyen misafirlere engel olunması ve uzaklaştırılması durumlarında personel nasıl hareket edeceği konusunda iyi eğitilmelidir.

Şantiye dış bölgelerinin, giriş, çıkış noktaları, kör noktaları başta olmak üzere güvenlik alarmlarının ve şantiyede bulunan ürün, stok v.b. Malzeme ve ekipmanlar hırsızlık ve sabotaja karşı detaylı bir şekilde güvenlik devriyesi tarafından her gece belirli periyotlar halinde kontrolü sağlanmalıdır.

Şantiye de meydana gelen olaylar ile rutin faaliyetler günlük, haftalık ve aylık olarak ilgili yöneticiye raporlanmalıdır.

Hırsızlık;

Hırsızlığa karşı şantiyelerde bekçi köpeği, alarm, kamera ve aydınlatma sistemleri geliştirilmiş olmalıdır. Hırsızlar için altın kural boş ve kameranın olmadığı, çalışmadığı alanlarda olmaktır. Hırsızlar işlerine başlamadan öncelikle tespit amaçlı keşifler yapacaklardır. Şantiye de görevli güvenlik personeli hırsızlığa karşı uyanık olmalıdır. Şantiye etrafında dolaşan şahıslar görüldüğünde müdahale edilmeli, kesinlikle Şantiye hakkında tanımadığı kişilere bilgi vermemelidir. Konu hakkında üst ve amirleri tarafından uyarılmalıdır.

Hırsızlar özellikle iş makinelerini, teller ve kablo gibi elektrik ekipmanlarını, bakır, alüminyum ve benzeri malzemeleri çalma eğilimindedir. Hırsızlar, inşaat alanlarını kolay para kazanma yerleri olarak gördüklerinden dolayı, çoğu şantiyede de koruyucu bir duvar olmadığını ve genellikle şantiye alanları şehrin dışında yer aldığını bildiklerinden kolluk kuvvetlerince yakalanmaları bir hayli zordur. Bu nedenle de, inşaat alanlarındaki değerli malzemeler kolay bir şekilde hırsızların hedefi olmaktadır. Hırsızlara yönelik olarak özel güvenlik önlemleri alınmalı geliştirilmelidir. Hırsızlığa yönelik önlemlerin başında fiziki korumanın en önemli unsuru olan özel güvenlik görevlisi gelmektedir. Her ne kadar otomatik sistemlerle koruma ve güvenlik faaliyeti yapılsa da günümüz dünyasında hala en etkili koruma yöntemi insanla yapılan korumadır. Güvenliğe dair alınacak önlemleri kapalı devre kamera Sistemleri, tel çitler, aydınlatma, Şantiye ve tesis çevresinde harekete duyarlı sensor vb. olarak sıralanabilir. Söz konusu önlemler alınırken özellikle tel çitlerde hata yapılmadan çekilmelidir. Çünkü tel çit şantiyeyi hırsızlığa karşı koruyacağı gibi dışarıdan şantiye alanına girebilecek kişileri de İş güvenliğine karşı koruyacaktır. Tel çitin özensiz çekilmesi veya tel çitte açılan bir delik çitleri kullanışsız hale getirebilir. Bu nedenle güvenlik personeli devriye turunda muhakkak tel çitleri kontrol etmeli oluşan hataları derhal üst ve amirlerine rapor etmelidir. Şantiyelerde birçok yerde güvenlik kamerası vardır. Fakat yine de kör noktalar her zaman olacaktır. Mümkün olduğunca kör noktalara kamera taktırılmalı ve görevliler buraları da kesinlikle periyodik olarak kontrol etmeli ihmal etmemelidir. Hırsızlar çeşitli yöntemler kullanarak şantiyeye girmek isteyeceklerdir. Gizlice girebilecekleri gibi, teknik personel ya da şirket sorumlusu gibi güvenlik personelini kandırarak şantiye alanına girmek isteyeceklerdir. Şantiye içinden yada dışarıdan destek veren personel ile koordinasyon sağlanarak kişilerin kimlikleri kontrol edilmesi ile bu durum ortadan kaldırılacak yada en az indirgenecektir. Şantiye alanının çevresi karanlık nokta kalmayacak şekilde projektörlerle aydınlatma yapılması, can ve mal güvenliği açısından uygun olacaktır. Şantiye içerisinde ve alanda elektrik kesilmesi durumunda Emergency aydınlatmaların devreye girmesi gerekmektedir. Şantiye ekipmanları çalınmasına karşı gerekli tedbirlerin alınması çok zor bir iştir. Çoğu inşaat ekipmanının adı ve tescili zorunlu olmadığı için bunları korumak oldukça zor meşakkatli bir iştir. Şantiyelerde bulunan ekipman ve makinelerin varsa üzerindeki numaralarının özel güvenlik tarafından not edilmesi yada fotoğraflarının çekilerek arşivlenmesi bir hırsızlık durumunda çalınan ekipmanın daha kolay bulunmasını sağlayacaktır.

Yangın Durumlarında Alınacak Önlemler;

Şantiye ve Benzeri Tesislerin yangına yönelik güvenlik önlemleri muhakkak alınmalıdır. Stratejik alanlarda yangın algılama sistemi bulunmalıdır.

Çıkan bir yangında ilk müdahale o anda Şantiye de bulunan personel tarafından yapılacağından portatif yangın söndürme tüpleri şantiye genelinde konumlandırılmalıdır.

Yangına su, sel vb. doğal afetlere yönelik olarak personelin eğitimleri aksatılmamalıdır. İtfaiye, Hastane ve Genel Kolluk Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanmalıdır.

Yangın güvenliği açısından, şantiye ve benzeri tesislerde, yapılacak en doğru şey, tüm personeli içine alacak şekilde iyi bir planlanma ile açık ve net bir şekilde tanımlanmış bir kılavuz kitapçık oluşturulmalı, her hangi bir tehlike anında bu kılavuzda yazan kurallara göre hareket edilmesi gerektiği tüm personele tebliğ edilmelidir.

Saygılarımla

Ali Aşılı

Related Articles