Özel Güvenlik Görevlilerinin Savaş ve Özel Operasyonlarda Kullanılması

Özel Güvenlik Görevlilerinin Savaş ve Özel Operasyonlarda Kullanılması

Son dönemde ABD başta olmak üzere artık birçok ülke askeri ve benzeri özel operasyonlarını özel güvenlik şirketlerine yaptırmaktadır.

   ABD, ikinci dünya savaşından bu yana Afganistan, Irak başta olmak üzere birçok yerde askeri operasyonlarını özel güvenlik şirketlerine yaptırmaktadır. Devletlerin düzenli bir ordusu varken neden askeri operasyonlarını bir özel güvenlik şirketlerine yaptırır. Savaş ve benzeri operasyonlara yönelik işini özel güvenlik şirketine bırakmak ve sadece parasal olarak finanse etmek, belkide birçok riski ortadan kaldıracaktır. Ancak, iyice araştırmadan göreve çağrılan kişilerle bir operasyon içinde olmak savaş hukukuna yönelik her türlü riski de beraberinde getirebileceği unutulmamalıdır.

  Dünyanın çeşitli ordularında askerlik ve savaş deneyimi olan özel ve seçkin bir operasyon gücü uzmanlık ve yüksek deneyim karmasının savaş ve operasyona yönelik ortamlarda bu savaş gücünün sağlayacağı faydalar elbette büyük bir ayrıcalık yaratacaktır. Ayrıcalıklar sağlamakla birlikte bu gücü elinde bulunduran ülkeyi savaş alanlarının hâkimi olmasını da sağlayacaktır. Söz konusu savaş ve operasyonel gücün ulusal güvenlik şirketlerinin sevk ve idaresinde olması demek, operasyonu yönetecek üst düzey görevlilerin eski ulusal ordu deneyimi olan askerlerden oluşması anlamına da gelmektedir. Bir Futbol takımı düşünün, dünyanın en iyilerinden seçme futbolcularından oluşan bir takımınız var ve o takımla sahalara çıkıyorsunuz. Galibiyet fikri kafanızda oluşmaz mı? Aynı şekilde savaş dinamiğini, savaş psikolojisini yaşamış, tecrübeli ve dünyanın en iyilerinden oluşan bir savaş ve operasyon gücünüzün olması elbette sizi savaş alanlarında operasyonel anlamda daha güçlü kılacaktır. Savaş ve benzeri operasyonlar sonucunda duygusal, psikolojik, hukuksal ve teknik anlamda yaşanılacak sorunlar başta olmak üzere, sakıncalarının neler olduğunu, elbette bilmemiz ve öngörmemiz mümkün değil.  Ancak savaş ve savaş suçları hukuku ve benzeri kaynaklar nezdinde konunun uzmanları daha iyi öngörüde bulunup, daha iyi yorumlayacaktır.

   Girilen bir savaşta başarılı olan bir ülkenin lideri bakımından da ülke ekonomisini, ülke bütçesini boş hevesler uğruna heba etmediği anlamına da gelmektedir. Bu nedenle politik lider halkının güvenini kazanacak ve başarıyı sağlamış olduğu içinde kamu kurumlarına duyulan güven, kamu politikalarının uygulanmasından kaynaklanan bir başarı tablosu oluşturacaktır. Aksi halde bu ve benzeri operasyonları başarısızlıkla sonuçlanması halkın kamu kurumlarına ve politik lidere güvensizlik duymasına neden olabileceği gibi, toplumsal barışı da tehdit edebilir. Bu bağlamda savaş ve sömürge ruhundan beslenen ülkelerin yönetimleri için konusunda uzman özel güvenlik şirketlerinin savaş alanlarında olması fikri kulağa hoş gelebilir.

   Bazı Amerikan filmlerinde izleriz. İzlediğimiz filmin konusu genelde bir istihbarat görevi, suikast görevi, bazen de özel bir kurtarma operasyonu kurgusu vardır. Bir devlet görevlisine bu operasyonun başarıyla sürdürülmesi için bir taşeron şirket, ya da kişilerin bulunması görevi verilir. Aslında görevin perde arkasına bakıldığında bu görev tamamen devletin kontrolündedir. Hemen vakit kaybetmeden eski savaş kahramanlarına, işten anlayan mühendislere, pilot ve benzeri meslek gruplarından uzmanlar araştırılarak görüşmeye gidilir. Bulunan kişilere sorulur. Özel bir kurtarma operasyonuna dair bir görevde bulunmak ister misiniz? Hani daha öncede benzer bir operasyon yapmıştık, ne dersin? Bu görevi kabul eder misin diye, o görevi yapacağı düşünülen kişiye bu görevi kabul etmesi için aba altında sopa gösterilir. Seçilen kişi sözde düşünür ve olabilir ancak ekipte şu kişiler de varsa kabul edebilirim der. Operasyona başlanmadan önce, yani sözleşme imzalanır ve her hangi bir ölüm, yaralanma ve benzeri durumlarda ABD hükümeti sizi tanımayacaktır. Bu durumu bilmenizi isteriz diye hatırlatılır. Şahıs mecburen bu özel görevi kabul eder. Aslında görevi kabul eden şahsa giden kişiler özel güvenlik firmasının yöneticilerinden başkası değildir. Geri planda bir özel güvenlik şirketi yüklenicisi bulunmakta ve bu yüklenici firma daha evvelki operasyonlarda sözleşme yaparak birlikte çalıştıkları ve uzmanlıklarına güvendikleri kişilere giderler, o kişilerde alacakları ücret, sosyal hak ve benzeri sözleşme şartlarını kabul ederlerse görevi devralırlar ve operasyon sürecinden önce ekip bir araya gelir. Bir toplantı yapılır, bu toplantıda devlet temsilcisi de bulunur, operasyona katılacak personel bir araya getirilir, operasyonun hangi ülkede olduğu, kurtarılacak kişi yada kişilerin kim olduğu, ne yapılacağı, faaliyetin hangi gün ve saatte başlayacağına dair planlar ile gerekli prova ve hazırlıklar yapılmasının ardından operasyona başlanır. Aslında bu ve benzeri operasyonlar çok büyük uzmanlık gerektiren, başarısızlıkla sonuçlanması halinde operasyona katılan personel başta olmak üzere, kurtarılacak kişilerinde hayatını kaybetmesine mal olacak ölçüde önemli faaliyetlerdendir. Bu nedenle konusunda uzman kişi ve şirketler tercih edilmektedir.

  Savaşlarda özel güvenlik şirketlerini kullanma fikrine dair ilham nereden gelmiş olabilir. Acaba lejyoner birlikleri (Lejyoner kelimesinin Türkçe karşılığı çarkacıdır. Roma ordusundaki askerlere verilen isimdir. Ayrıca Fransız yabancılar lejyonundaki askerlere ve ünlü Fransız nişanı Légion d'honneur'u alan kişiye denir.) ya da paralı askerlerden oluşan birliklerin göstermiş olduğu başarılı faaliyetler olabilir mi? Bu fikir aslında tamamen ortada bazı ülkeler, artık savaş ve benzeri operasyonlarda özel güvenliğe dair ulusal taşeron şirketleri kullanarak olası risklerden, hem hükümetlerini, hem de ordularını korumak istemelerinden kaynaklanmaktadır. Özel ordular, biz ne kadar istesek de, istemesek de var olmaya devam edecek ve daha da gelişecektir. Dünyada bu ve benzeri özel güvenlik firmaları gelişimine devam ediyor. Belki bir gün ülkemizde de özel güvenlik şirketleri özel operasyonlar, istihbarat faaliyetleri ve benzeri faaliyetler yapabilmek için özel yasalar çıkar ve bizde ülke olarak bu savaş endüstrisinden dünyadaki ve ülkemizdeki payımızı alırız.

Saygılarımla

Ali Aşılı

Related Articles